Góc khuất sau cuộc chiến giữa Mỹ và gã khổng lồ công nghệ Huawei

Ngày đăng : 31 Tháng Năm, 2019

Đầu năm 2018, bên trong một khu nhà tại thủ đô của Australia, một nhóm hacker làm việc cho chính phủ cùng tham gia vào một trò chơi chiến tranh kỹ thuật số.

Tác giả của vụ này là Tổng cục Tín hiệu Australia, cơ quan nghe lén bí mật hàng đầu quốc gia. Họ đưa ra một thách thức. Với tất cả các công cụ tấn công mạng họ có, nhóm hacker có thể tạo ra những mối nguy nào cho những thiết bị trong mạng lưới 5G giả định, của một nước nào đó?

Và kết quả từ nhóm hacker đã khiến những quan chức an ninh và chính trị gia Australia phải lo lắng. Nguy cơ từ hệ thống 5G là rất lớn, đến mức nếu thực sự nước này hứng chịu một cuộc tấn công mạng như vậy, việc lộ thông tin là cực kỳ khủng khiếp. Họ hiểu được rằng công nghệ 5G có thể bị khai thác phục vụ cho việc do thám, phá hoại những công trình quan trọng. Điều này đã thay đổi mọi thứ trong cách nhìn của chính quyền Australia.

Hồi tháng 3 vừa qua, Mike Burgess, người đứng đầu Tổng cục Tín hiệu Australia, đã giải thích lý do tại sao việc bảo đảm an ninh của mạng di động thế hệ thứ năm, hay 5G, là rất quan trọng. Người này cho biết, công nghệ 5G sẽ không thể thiếu trong thời gian tới, bởi nó là trung tâm của những cơ sở hạ tầng quan trọng của quốc gia. Mọi thứ, từ lưới điện đến hệ thống cấp thoát nước.

Cả thế giới đều nghĩ rằng Washington đã chủ động mở chiến dịch ở quy mô toàn cầu để chống lại Huawei Technologies Co Ltd, một công ty công nghệ mà chỉ trong ba thập kỷ từ khi thành lập, đã trở thành một trụ cột trong chiến lược mở rộng tầm ảnh hưởng của Trung Quốc lên toàn cầu. Tuy nhiên, cuộc phỏng vấn của Reuters với hơn 20 quan chức tiền nhiệm và đương nhiệm của phương Tây chỉ ra rằng, chính người Úc mới là những người sốt sắng nhất trong việc thúc đẩy hành động sớm để tự bảo vệ mình trước kỷ nguyên 5G. Họ cho rằng Mỹ đã hành động hơi chậm từ đầu, còn Anh và các nước châu Âu khác lại đứng giữa ngã 3 đường của việc chọn lựa giữa an ninh hay những sản phẩm giá cả cạnh tranh được cung cấp bởi Huawei để thiết lập 5G.

Trước kia, người Úc chưa nhìn nhận đủ về Huawei trong các nền tảng hạ tầng mạng thế hệ cũ, nhưng chiến tranh mạng 5G mô phỏng đã nói phía trên đã làm họ thức tỉnh. Khoảng sáu tháng sau mô phỏng đó, chính phủ Úc đã cấm Huawei nhúng tay đến các kế hoạch 5G của họ. Một phát ngôn viên của chính phủ Úc đã từ chối bình luận về cuộc tấn công mô phỏng.

Sau khi người Úc chia sẻ phát hiện của họ với lãnh đạo Mỹ, các quốc gia khác cũng đã tiến hành hạn chế Huawei.

Và rồi, vào tuần trước, chiến dịch chống Huawei đã leo thang, khi Tổng thống Mỹ Donald Trump ký lệnh cấm sử dụng thiết bị Huawei trong các mạng viễn thông của Mỹ vì lý do an ninh quốc gia. Bộ Thương mại Mỹ sau đó cũng hạn chế Huawei mua các sản phẩm, linh kiện công nghệ của Mỹ. Công ty mẹ của Google, Alphabet, đã ngừng một phần hoạt động kinh doanh của họ với Huawei. Và ARM, một cái tên có “số má” khác trong ngành sản xuất phần cứng cho smartphone có trụ sở ở Anh, cũng nói lời đoạn tuyệt với tập đoàn công nghệ Trung Quốc.

“Thực ra mãi đến giữa năm ngoái, chính phủ Mỹ vẫn không mấy để tâm đến vấn đề này” – Tướng James Jones, người từng làm cố vấn an ninh quốc gia cho Tổng thống Barack Obama cho biết. Vậy điều gì đã làm giới chức cấp cao của Mỹ đã phải hành động? Phải có một biến cố bất ngờ do 5G mang đến.

Người Mỹ hiện đang vận động mạnh mẽ để ngăn chặn Huawei, đây là một phần trong kế hoạch lớn nhằm hạn chế sức mạnh quân sự đang gia tăng của Bắc Kinh dưới thời Chủ tịch Tập Cận Bình. Tăng cường các hoạt động không gian mạng là một bước quan trọng trong cuộc đại tu quân sự mà ông Tập Cận Bình đã phát động ngay sau khi lên nắm quyền vào năm 2012. Mỹ cũng đã cáo buộc Trung Quốc mở các cuộc tấn công quy mô lớn, được chính phủ tài trợ.

Nếu Huawei xây được chỗ đứng vững chắc trong hệ thống mạng 5G toàn cầu, Washington lo ngại Bắc Kinh sẽ có một cơ hội chưa từng có để tấn công các cơ sở hạ tầng quan trọng và thỏa hiệp để chia sẻ thông tin tình báo với các đồng minh quan trọng của Mỹ. Các quan chức an ninh cao cấp của phương Tây cho biết việc này có khả năng dẫn đến những cuộc tấn công mạng vào các công trình công cộng, mạng và các trung tâm tài chính quan trọng.

Trong bất kỳ cuộc đụng độ quân sự nào, các cuộc tấn công như vậy sẽ thay đổi mạnh mẽ về bản chất của chiến tranh: Kinh tế bị tổn hại, cuộc sống người dân bị đảo lộn, xa hơn nữa là các xung đột… mà không cần đến súng đạn hay bom mìn.

​ Đương nhiên, ở chiều ngược lại, Trung Quốc cũng sẽ dễ bị Mỹ và các đồng minh tấn công. Năm 2015, Bắc Kinh đã phàn nàn họ là nạn nhân của gián điệp mạng, mà không xác định được nghi phạm. Các tài liệu từ Cơ quan An ninh Quốc gia bị tuồn ra bởi Edward Snowden cho thấy Mỹ đã xâm nhập vào các hệ thống máy chủ của Huawei. Tuy nhiên, những thông tin này chưa thể kiểm chứng.

Tuy nhiên, việc ngăn chặn Huawei hiện là một thách thức lớn đối với Washington và các đồng minh thân cận, đặc biệt là các thành viên của một nhóm được gọi là Nhóm chia sẻ thông tin “Five Eyes” gồm cả Anh, Canada, Australia và New Zealand.

Từ khởi đầu là một công ty khiêm tốn vào những năm 1980 tại thành phố Thâm Quyến, phía Nam Trung Quốc, Huawei vươn mình để trở thành một người khổng lồ công nghệ, tiến sâu vào thị trường mạng truyền thông toàn cầu và hội đủ điều kiện để làm bá chủ cơ sở hạ tầng 5G. Hiện trên thế giới có rất ít đơn vị có thể thay thế cho Huawei. Công ty này cũng có cơ sở tài chính vững mạnh, báo cáo doanh thu năm 2018của Huawei đã tăng gần 20% lên hơn 100 tỷ USD.

Các quốc gia cấm vận Huawei lại đang đối mặt nguy cơ bị Bắc Kinh trả đũa. Kể từ khi cấm Huawei tham gia vào các kế hoạch 5G của mình vào năm ngoái, Australia đã gặp muôn vàn rào cản trong xuất khẩu than sang Trung Quốc, bao gồm cả sự trễ nải của hải quan từ phía nước này. Trong một tuyên bố, Bộ Ngoại giao Trung Quốc cho rằng họ áp dụng quy trình như nhau với than từ tất cả các nước. Đồng thời họ cũng khẳng định, Trung Quốc đã cấm nhập khẩu than Australia đơn giản vì không phù hợp với nhu cầu thực tế.

Căng thẳng với Huawei cũng đang gây chia rẽ trong nhóm Five Eyes, vốn là một trong những nền tảng của an ninh phương Tây sau Thế chiến thứ hai. Trong chuyến thăm London vào ngày 8/ 5, Ngoại trưởng Mỹ Mike Pompeo đã đưa ra một cảnh báo rất rắn tới Anh, vì nước này không mạnh dạn nói không với Huawei trong việc triển khai mạng 5G. Ông cho rằng: “Những biện pháp an ninh không đủ mạnh sẽ cản trở Mỹ chia sẻ thông tin với các mạng lưới họ tin tưởng. Đây chính xác là những gì Trung Quốc muốn, họ muốn chia rẽ các nước trong liên minh Five Eyes thông qua vũ khí số, chứ không phải bom đạn.”Nhà sáng lập Huawei, ông Nhậm Chính Phi, năm nay 74 tuổi, là một cựu sỹ quan quân đội Trung Quốc. Đại diện công ty này phát biểu: “Ông Nhậm luôn duy trì sự hòa hợp nhưng độc lập. Chưa từng có ai yêu cầu chúng tôi hợp tác làm gián điệp, nhưng nếu có, chúng tôi sẽ luôn từ chối trong bất kỳ trường hợp nào.”

Trong một cuộc phỏng vấn với Reuters tại trụ sở của công ty ở Thâm Quyến, Eric Xu, Phó Chủ tịch Huawei cho biết, họ không cho phép bất kỳ chính phủ nào cài đặt cái gọi là “cửa sau” trong thiết bị của mình để truy cập bất hợp pháp nhằm phục vụ gián điệp hoặc phá hoại – và khẳng định Huawei sẽ không bao giờ làm như vậy. Ông cũng cho biết 5G an toàn hơn những thế hệ mạng di động trước đó.

Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Trung Quốc cũng khẳng định không yêu cầu các công ty hay cá nhân cài đặt “cửa sau” để thu thập hoặc cung cấp dữ liệu, thông tin tình báo từ trong nước hoặc nước ngoài cho chính phủ Trung Quốc.

Trong khi đó, Washington thì phản bác rằng, không cần đến những “cửa sau” trong điện thoại để phá hoại hệ thống 5G. Hệ thống này phụ thuộc rất lớn vào những bản cập nhật phần mềm được tung ra bởi nhà cung cấp thiết bị. Với mạng 5G, những đoạn mã độc rất có khả năng được phát tán nhanh chóng.

Cho đến nay, Mỹ vẫn chưa tung ra các bằng chứng cho thấy thiết bị Huawei có thể sử dụng cho công tác gián điệp.

Khi được hỏi liệu Mỹ có đang phản ứng chậm trước các mối đe dọa tiềm tàng do 5G gây ra hay không,  Robert Strayer, chuyên viên chính sách mạng hàng đầu của Bộ Ngoại giao Mỹ nói: “Mỹ từ lâu đã lo ngại về các công ty viễn thông Trung Quốc, nhưng trong năm qua, 5G đã xuất hiện. Giờ thì chúng tôi đã bắt đầu nói chuyện nhiều hơn với các đồng minh của mình. Chặn Huawei tham gia mạng 5G vẫn là mục tiêu cuối cùng”.

Đánh giá

Đánh giá và bình luận

bình luận